Simon Broersma heeft als verantwoordelijke wethouder voor de Hoornse havens de tentoonstelling ‘Het fluitschip: Hoornse vinding, werelds succes’ in de Kerkmeijerzaal van de Vereniging Oud Hoorn geopend. Dat gebeurde in aanwezigheid van de leerlingen uit groep 8 van basisschool Het Fluitschip uit Hoorn-Noord. De wethouder pakte samen met twee leerlingen het in bruin pakpapier gewikkelde grote model van fluitschip De Risdam uit. De tentoonstelling over het ‘werkpaard op zee’ duurt tot medio september 2019.
Wethouder Broersma benadrukte het economische belang van het rond 1595 ontwikkelde fluitschip. Hij vertelde de kinderen, dat het schip werd ontwikkeld door de Hoornse ondernemer Pieter Janz. Vael, die beter bekend is geworden onder de naam Liorne. De vinding was de basis voor een ongekende economische groei in de stad. “Het was een snel schip, er gingen veel spullen in de dikke buik van het schip en die spullen kon je dan weer lekker verkopen, waardoor de mensen toen rijk werden”. Schipper Bontekoe beaamde dat in hoogsteigen persoon. “Op latere leeftijd ben ik een rijke koopman geworden”.
Model De Risdam
De expositie is ingericht rondom het indrukwekkende model van het fluitschip De Risdam, gebouwd door Jan Drijver en door hem in 2007 aan Oud Hoorn geschonken. Het oorspronkelijke schip werd op een Hoornse werf in 1713 voor de Verenigde Oostindische Compagnie gebouwd. Het was geen lang leven beschoren: in 1727 verging het in de Zuid-Chinese Zee. Het schip was één van de 350 fluiten die voor de VOC voeren. Een groter aantal werd ingezet op de vaart naar de Oostzee en Middellandse Zee. Een deel van al die schepen werd op scheepswerven in Hoorn gebouwd. Kenmerkend voor het fluitschip van Liorne was de door hem bedachte verhouding tussen breedte en wijdte. De door hem gehanteerde verhouding leverde een extra lang schip op, met een smal bovendek en een ‘bolle buik’. Vanaf de achterzijde gezien peervormig. Daardoor kon extra veel lading worden vervoerd. En voor de Oostzee betekende het smalle bovendek meteen ook een besparing op de tolgelden. Immers de breedte van het dek was voor de hoogte van de tol om door de zee-engte de Sont te mogen varen, bepalend.
Bouwtekeningen
De expositie toont veel schilderijen en etsen waarop fluitschepen een rol spelen. Het merendeel is digitaal beschikbaar gesteld door verschillende musea in Nederland. Maar ook hangen in de Kerkmeijerzaal twee bouwtekeningen voor een fluitschip. En van de hand van tekenaar/historicus Peter Dorleijn zijn negen ontwerptekeningen te zien. Samen vormen die het hart van het (in 2016 in de Oosterkerk aangebrachte) glas-in-lood raam ‘Ode aan Hoorns maritiem verleden’. Met natuurlijk een fluitschip. En men kan in een meer dan vierhonderd jaar oude kroniek van Hoorn lezen wat kroniekschrijver Velius over de ontwikkeling van het fluitschrift schrijft. Kortom: veel ingrediënten die het belang van het fluitschip voor de Hoornse economie in de Gouden Eeuw onderstrepen.
Openingstijden
De expositie is te bezichtigen tijdens de openingsuren van de winkel van Oud Hoorn in het Oost-Indisch Pakhuis aan Onder de Boompjes. De winkel is open op dinsdag en donderdag van 10 tot 16 uur en op zaterdag 10 tot 14 uur.
