Het Hoornse raadslid Luciën Greefkes (Zetel ‘18) zal in de raadsvergadering van dinsdag 20 februari een voorstel indienen, dat bij het aanbesteden van nieuwe ict-projecten voortaan te gunnen op voorwaarde dat de broncode vrij beschikbaar wordt gesteld.
Met andere woorden: iedereen kan beschikken over het werk van de programmeur. Greefkes: ‘We hebben in het verleden veel ict-projecten zien falen. Ook in onze regio zijn gemeenteraden geconfronteerd met hoog oplopende kosten, zoals bij de GGD. Door het product (een ict-systeem) open source (vrije software) te maken, kunnen we het werk dat nu wordt verzet, bij toekomstige projecten opnieuw benutten. Dat kan op termijn een enorme besparing opleveren. Bovendien worden ict-uitgaven in theorie veel beter democratisch controleerbaar. ’
Veel computerprogramma’s die binnen overheden gebruikt worden, vertonen grote overeenkomsten. Zo gaat het, simpel gezegd, vrijwel altijd om een programma waarin een gegevensbestand met een formulier bevraagd wordt, kan het programma (semi-)automatisch brieven uitdraaien en bevat het een systeem dat locaties kan weergeven (en bewerken) op een kaart.
Als door de overheid een nieuw ict-project wordt aanbesteed, wordt er in veel gevallen van de grond af een nieuw systeem ontworpen en gebouwd. Als de programmacode vrij beschikbaar is, kunnen programmeurs van andere projecten deze code lezen en er vrij gebruik van maken.
Hierdoor kan veel tijd en gemeenschapsgeld worden bespaard, en kan de code ook worden verbeterd. Op deze manier worden nu al jaren zelfs volledige besturingssystemen onderhouden, zoals Ubuntu en Linux Mint.
De aanleiding voor het amendement van het raadslid is een raadsvoorstel dat die avond voorligt. De Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Noord-Holland-Noord vraagt de 17 aangesloten gemeenten een ruimer budget om extra uitgaven voor ict te bekostigen. Daaronder valt ook het nieuw op te tuigen ict-project voor de Omgevingswet, die in 2019 zal worden ingevoerd.
Het Hoornse raadslid dient tijdens de raadsvergadering van 20 februari een amendement in om dit ict-project aan te besteden onder de voorwaarde dat de broncode vrij wordt gegeven. Over het voorstel zegt hij: ‘De interim-directeur van de RUD heeft in beantwoording op technische vragen al voorzichtig positief gereageerd op de gedachte, maar ik bemerk nog wel enige huivering. Het zal uiteindelijk aan de gemeenteraad moeten zijn om de eerste stap te zetten; wij zullen de opdracht moeten geven. Gelukkig merk ik dat andere fracties positief tegenover het idee staan. Dat stemt hoopvol voor de uitslag vanavond. In de hoop dat ook andere politici, elders in het land het idee zullen omarmen.’
Met het voorstel hoopt het raadslid toekomstige financiële stroppen door falend ict-beleid te voorkomen, niet alleen regionaal maar ook landelijk. ‘In dit geval vliegen we het concept open source anders aan dan anders: het product wordt in opdracht ontwikkeld, maar wordt vervolgens vrij beschikbaar gemaakt voor andere programmeurs. Mochten de kosten van dit ict-project de pan uit rijzen, kun je straks met kennis van programmeertaal in ieder geval toetsen of het resultaat ook in technisch opzicht de investering waard is geweest.’
