Jongeren die alcohol willen kopen, hebben nog lang niet altijd een ID bij de hand. En het is voor verstrekkers niet altijd makkelijk om jongeren te controleren. Bovendien halen oudere jongeren vaak drank voor hun minderjarige vrienden of probeert een leeftijdgenoot achter de kassa te verleiden.
Daarom houdt het Trimbos-instituut van 7 t/m 14 september 2017 de landelijke actieweek ‘NIX zonder ID’. De regiogemeenten in Westfriesland nemen ook deel aan deze actieweek met verschillende ludieke acties om aandacht te vragen aan jongeren, (hun) ouders en verstrekkers voor de norm: NIX onder de 18 jaar. De burgemeesters en diverse wethouders jeugd en sport bezoeken daarom de komende week supermarkten van Deen en Albert Heijn en een aantal sportverenigingen om ID-kaarten te controleren.
‘Niet voor nix’
Sinds 1 januari 2014 is het verboden om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 18 jaar. Dit geldt voor alle verstrekkers, van supermarkten tot de sportkantines. Ook zijn jongeren onder de 18 jaar strafbaar als ze alcohol bij zich hebben in openbare ruimtes. Die leeftijdsgrens is er niet voor niks. Alcohol is schadelijk voor de gezondheid en kan de ontwikkeling van de hersenen van jongeren onder de 24 jaar flink beschadigen. Hiervan merk je pas later het effect. ‘Daarom is het naleven van de norm NIX 18, een zaak van ons allemaal’, aldus de regiobestuurders.
Gezamenlijke actieweek
‘Wij willen tijdens de actieweek jongeren, ouders en andere verstrekkers op een ludieke manier bewust maken van de norm NIX onder de 18. We delen promotiemateriaal uit en zullen achter de kassa en de bar van de sportkantine meehelpen met het controleren van ID-kaarten en zelf ondervinden welke dilemma’s er spelen’, vertelt wethouder Win Bijman van de gemeente Koggenland.
‘We vinden het mooi om te zien dat twee winkels van Albert Heijn, 15 filialen van Deen Supermarkten en een aantal sportverenigingen de actieweek steunen. We moeten samen scherp blijven op het consequent vragen naar een ID om de verkoop van alcohol aan minderjarigen aan banden te leggen’, vindt burgemeester van Hoorn, Jan Nieuwenburg. ‘Het is zeker niet altijd makkelijk om naar een ID te vragen. En hoe moeilijk wil je het je vriend of vriendin die op zaterdag achter de kassa werkt maken als je een sixpack biertjes wilt kopen en zelf nog geen 18 bent? Het is in het belang van ons allemaal om wel om een ID te vragen en te tonen. Want NIX18: dat doen we samen!’
Supermarkten
Inmiddels pakken verstrekkers zelf vaker de handschoen op. Zoals de regiosupermarkten van Albert Heijn. Zij controleren wekelijks elkaars filiaal via een eigen mysteryguestonderzoek. Michael Reus van Albert Heijn in Enkhuizen: ‘Wij sturen een medewerker van 18 jaar of ouder en een medewerker onder de 18 jaar op onderzoek uit in een ander filiaal in de regio.’
Ook bij DEEN heeft NIX18 absolute prioriteit. Joost Deen, adjunct-directeur: ‘NIX 18 vinden wij heel belangrijk en hier besteden wij erg veel aandacht aan. Zo controleren de winkels elkaar door middel van mysteryshopping en waarschuwen we de winkels vooraf om extra op te letten als er examenfeesten of schoolfeesten in de buurt gepland staan. Het meest trots zijn wij op het feit dat NIX18 bij DEEN niet alleen de taak is van de kassamedewerker, maar dat alle collega’s in de winkels meehelpen. Als een collega elders in de winkel aan het werk is en ziet dat jongeren zich ophouden bij de bierafdeling wordt direct aangegeven dat er extra controle bij de kassa gaat plaatsvinden.’
Wat kunnen jongeren zelf doen?
Wat nog te weinig gebeurt, is dat jongeren zelf spontaan hun legitimatiebewijs laten zien bij de aankoop van alcohol, maar ook bij tabak. Voor verkopers in supermarkten, slijterijen, sportkantines, horeca, tankstations en tabakszaken is het moeilijk om de juiste leeftijd van de kopers in te schatten. Dus ben je 25 jaar of jonger, doe niet moeilijk en toon dan gewoon je ID.
Wat kunnen verstrekkers doen?
Tijdens de actieweek kunnen verstrekkers de speciale complimentenkaarten van Trimbos bestellen en deze bij elke geslaagde ID controle uitdelen. Jongeren maken met de unieke code op de achterkant kans op mooie prijzen.
Interventies
In de afgelopen drie jaar is er al veel gedaan om de doelstelling van NIX 18 te halen. In Westfriesland vinden regelmatig gesprekken plaats met verstrekkers. Bijvoorbeeld voorafgaand aan lokale evenementen of aan het begin van het nieuwe sportjaar zoals bijvoorbeeld door Sportservice West-Friesland is uitgevoerd. Daarnaast is er aandacht voor interventies die scholen, sportverenigingen, openbare gelegenheden en ouders kunnen inzetten. De gemeenten in Noord-Holland Noord hebben gezamenlijk 100 interventies voor problemen met alcohol- en drugsgebruik door jongeren ontwikkeld op het gebied van advies, handhaving, training en beleid. Daarnaast worden er mysterieshoppers ingezet om alcoholverstrekkers onaangekondigd te controleren. Naast handhaving zet de regio Westfriesland ook in op preventietaken samen met partners als Brijder Verslavingszorg, de politie en de GGD op onder meer basisscholen en middelbare scholen.
Comazuipers
Toch zijn we er nog lang niet, want het aantal comazuipers dat binnenkomt op de alcoholpoli in het Westfriesgasthuis houdt pieken en dalen. En vooral de jonge leeftijd van de kinderen is soms schrikbarend. ‘We gaan door totdat het aantal nul is’, aldus burgemeester van Enkhuizen en voorzitter van de stuurgroep In control of alcohol en drugs Jan Baas eerder dit jaar.
Over In control of Alcohol en Drugs
Al bijna 10 jaar werken 17 gemeenten in Noord-Holland Noord, GGD Hollands Noorden, Brijder Jeugd en GGZ Noord-Holland Noord samen om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren terug te dringen.
