Video: https://youtu.be/dT1sTVsqmhs
Na 4.320 dagen zijn de geroofde vijf 17e eeuwse meesterwerken terug in Hoorn. In januari 2005 werden uit het Westfries Museum 24 schilderijen en 70 stuks zilverwerk gestolen. Vijf schilderijen zijn dit voorjaar terug gevonden in Oekraïne. Vandaag, 7 oktober, zijn ze onder grote belangstelling, feestelijk binnengehaald in Hoorn. De schilderijen hebben enorm geleden in de tien jaar dat ze verdwenen waren en zijn in erbarmelijke staat. Voor de restauratie is het museum een crowdfunding gestart.
Klokslag 14.30 uur arriveerde op de Roode Steen, op het plein voor het museum, een vrachtwagen van kunsttransporteur Imming Logistics. Op het monumentale hek voor het museum was een van de gestolen werken, Vrouw Wereld van Jacob Waben, meer dan levensgroot op doek afgebeeld met een aantal lege plekken. Uit de vrachtwagen kwamen 9 figuren uit het schilderij van Waben met hun instrumenten tot leven en vormden een levend tableau. Met de figuren uit het schilderij kwamen ook zes kisten mee. Vijf met de schilderijen die in Hoorn terugkwamen en een lege zesde kist. Deze stond symbool voor de 19 schilderijen en 70 stukken zilverwerk die nog altijd zoek zijn.
4320 dagen
Ad Geerdink, directeur van het Westfries Museum, had ze geteld: de dagen dat de 5 schilderijen weg zijn geweest. In zijn toespraak schetste hij in een notendop de geschiedenis van inbraak tot terugkeer. Hij hield zijn gehoor voor dat de geldelijke waarde van de schilderijen niet opweegt tegen de culturele en emotionele waarde die de kunstwerken voor Hoorn en het museum hebben. ‘Zij vertellen de geschiedenis van 17e eeuw waaraan de stad Hoorn zoveel te danken heeft en waarvan de sporen nog overal zichtbaar zijn.’ Hij noemde de terugkeer een dag met een gouden randje, maar ook een dag met een rafelrand. De staat waarin de schilderijen zijn terug gevonden is immers erbarmelijk. ‘Ze hebben ongelooflijk geleden.’ De restauratiekosten worden geschat op zeker 100.000 euro, een bedrag dat het museum bij lange na niet heeft. Hij kondigde daarom de start van een grote actie aan om via crowdfunding de nog benodigde 72.000 euro binnen te krijgen.
Belang voor de stad
De oproep om een bijdrage in de restauratiekosten was niet aan dovemansoren gericht. Wethouder Judith de Jong van Kunst en Cultuur vertelde dat het gemeentebestuur van Hoorn heeft besloten nu 5.000 bij te dragen. ‘Daarmee willen we een bijdrage leveren aan de crowdfundingsactie. Ik hoop oprecht dat wij vandaag duidelijk hebben kunnen maken hoe belangrijk deze werken voor de stad zijn. En dan richt ik me speciaal tot degenen die meer weten over waar de andere schilderijen zijn en degenen die betrokken zijn bij de opsporing.’ Zij zei erop te vertrouwen dat de Oekraïense autoriteiten hun inspanningen om de gestolen kunst op te sporen met extra veel motivatie voortzetten.
Expositie gestolen kunst
De in Hoorn teruggekeerde schilderijen zijn van 8 oktober tot en met 13 november in het Westfries Museum te zien op een speciale tentoonstelling rond de gestolen kunst. De vijf schilderijen zijn hier te zien in de staat waarin ze in Oekraïne gevonden zijn. Twee ervan, Vrouw Wereld en Terugkeer van Jefta (beide van Jacob Waben) zijn voorzien van een nieuwe lijst. Boerenbruiloft van Hendrik Bogaert en Keukenstuk van Floris van Schooten zijn opgerold teruggevonden en worden ook zo getoond, ook om ergere beschadigingen te voorkomen. Nieuwstraat in Hoorn van Izaak Ouwater ten slotte werd eind mei op de Nederlandse ambassade in een kist afgeleverd. Het was te goeder trouw gekocht door iemand die anoniem wilde blijven en het schilderij wilde terug geven aan de rechtmatige eigenaar.
Museum week lang gratis open
Van 8 oktober tot en met 16 oktober is het museum ruim een week lang gratis open om iedereen in de gelegenheid te stellen de terug gekeerde schilderijen met eigen ogen te zien. Ze blijven dan nog tot 13 november te bezichtigen. Op die dag eindigt de crowdfundingcampagne om geld in te zamelen voor de restauratie. Als dat lukt, gaan de schilderijen voor vele maanden naar een restauratieatelier waar ze onder leiding van Ronald de Jager worden gerestaureerd. In het najaar van 2017 zullen ze dan weer in hun oude glorie schitteren in een speciale expositie over het fenomeen roofkunst. Ook doneren? Ga naar www.voordekunst.nl/wfm.
Gestolen meesterwerken
In de nacht van 9 op 10 januari 2005 werden bij een roof in het Westfries Museum 24 schilderijen en 70 stukken zilverwerk gestolen, het hart van de 17e en 18e eeuwse collectie. Jarenlang heeft de gemeente Hoorn gehoopt dat de schilderijen en het zilver teruggevonden zouden worden. In 2014 dook er voor het eerst een gestolen schilderij op een website in Oekraïne op. Vijf schilderijen zijn nu teruggevonden. Het gaat om: de Boerenbruiloft van Hendrick Boogaert, een keukenstuk van Floris van Schooten, de Terugkeer van Jephta en Vrouw Wereld beide van Jacob Waben en Nieuwstraat in Hoorn van Izaak Ouwater. Lees in de bijlage 4.320 dagen wat er gebeurde tussen 10 januari 2005 en 7 oktober 2016
