Luidruchtige afronding restauratie toren Noorderkerk

HOORN - Afgelopen maanden heeft de gemeente Hoorn de toren van de Noorderkerk gerestaureerd. Op donderdag 19 september zal wethouder Westenberg de restauratie symbolisch afronden. Dit doet hij door de eveneens gerestaureerde luidklok uit 1606 te luiden en de teruggevonden originele smeedijzeren klepel aan de N.H. Kerk over te dragen.

Restauratie dakruiter
Het torentje wordt een dakruiter genoemd omdat het bovenop de nok van het kerkdak staat. Vanwege de ingrijpende werkzaamheden is de dakruiter compleet ingepakt geweest met zeilen en netten om het werk goed uit te kunnen voeren. De restauratie van de eeuwenoude dakruiter was noodzakelijk geworden omdat de bonte knaagkever de eikenhouten draagstijlen had aangetast. De aantasting was zelfs zo erg dat deze beruchte insecten zich door de loden omkleding van de constructie hadden gevreten. Door de houtaantasting kwam de stabiliteit van de constructie van de opengewerkte gotische dakruiter in gevaar. Delen van de constructie zijn compleet vernieuwd waarbij de bestaande en nieuwe onderdelen weer zorgvuldig in elkaar moesten passen. Dit vroeg om precisiewerk met zware eikenhouten balken op 20 meter hoogte.

Restauratie luidklok
In het torentje hangen twee bronzen klokken, een kleine slagklok uit 1957 en een grote luidklok uit 1606. De kleine klok was destijds aangebracht ter vervanging van in de Tweede Wereldoorlog geroofde klokken. De historische grote klok met een diameter van ruim 70 cm konden de Duitsers niet meenemen omdat de dakruiter daarvoor gesloopt had moeten worden. Hiermee bleef dit Hoornse erfgoed destijds bewaard. Op deze originele klok staat de tekst: ‘Soli Deo Gloria’ (Latijn voor ‘Alleen aan God de eer’) en ‘Cornelis Ammeroy Me-Fecit 1606’ (gemaakt door Cornelis Ammeroy in 1606).
De eeuwenoude klok functioneerde niet en had zelfs geen slagklepel meer. De originele klepel werd tijdens de werkzaamheden overigens onder de luidvloer gevonden onder een dikke laag stof. Ook was de klok gescheurd, waarschijnlijk door een later aangebrachte zware luidhamer die op de mantel van de klok sloeg. Ook deze luidhamer werd tussen de constructiedelen van de toren gevonden.

Omdat bij de restauratie een deel van de houten dakruiter vervangen werd, kon de grote klok nu wel verwijderd en getransporteerd worden. De klok is vervolgens bij de klokkengieterij in drie weken langzaam opgewarmd om de scheur te kunnen lassen waarna de klok weer even langzaam moest afkoelen om niet opnieuw te scheuren.
Voor de herstelde klok is een houten klokkenstoel gemaakt, waar de klok in hangt. Deze klokkenstoel moest zorgvuldig ingepast worden. Met veel passen en meten is dit gelukt. De gerestaureerde klok kan met behulp van een lang luidkoord bij speciale gelegenheden weer luiden en zijn eeuwenoude klanken verspreiden.

De werkzaamheden hebben een half jaar geduurd. Het werk is uitgevoerd door Pronk Restauratiebouw uit Warmenhuizen en klokkengieterij Koninklijke Eijsbouts uit Asten. De gemeente Hoorn heeft de restauratie begeleid.