Statenpoort Hoorn: Open Monument van de Maand oktober

HOORN - Op 20 oktober is het Statenlogement in Hoorn, beter bekend als de ‘Statenpoort’, gratis toegankelijk voor publiek. Het pand is het Open Monument van de Maand oktober. Het Statenlogement is het eerste monument in de reeks dat aansluit bij het thema Macht & Pracht, het thema van Open Monumentendag 2013. Zowel de binnentuin als de indrukwekkende ‘Scheepenkamer’ zijn op 20 oktober te bezichtigen. 

In het schilderachtige centrum van Hoorn prijkt het Statenlogement. Een mooi gebouw met een karakteristieke ‘knik’ in de gevel. De geschiedenis van het Statenlogement sluit naadloos aan bij het thema Macht & Pracht. Het monument heeft veel verschillende machtige gebruikers gehad die elk hun sporen hebben nagelaten.

Fraters en zusters
In de beginperiode, van 1385 tot de 16e-eeuw, is het Statelogement eigendom van de kerkelijke macht en bood het onderdak aan fraters en later zusters. Na de reformatie vervalt het in 1753 aan de overheid, waarna het als logeerplek wordt gebruikt door leden van het ‘College van de Gecommitteerde Raden’. Eind 18e-eeuw wordt het gebouw in gebruik genomen als stadhuis van Hoorn en als thuishaven voor de burgerwacht. In 1850 wordt het voorste deel verbouwd om het kantongerecht te kunnen huisvesten en in 1921 vestigt de Kamer van Koophandel zich in het pand. Momenteel is het in gebruik als kantoorruimte.

Plek van rust en rede
Gids Harm Stumpel heeft een bijzondere band met het monument. Stumpel: ‘Als jochie bracht ik samen met de andere schoolkinderen ieder jaar een aubade (lofzang, red.) voor het huis van de burgemeester. Ik vond het altijd al een bijzonder gebouw, zeker met die knip in de gevel. Die hebben ze niet zo ontworpen, maar gebouwd omdat de straat zo liep.’ De meest opvallende ruimte van het gebouw is de Scheepenkamer, met een groot schilderij van Jan Blankerhof als blikvanger. De zaal was dikwijls het decor van diners en vergaderingen. In 1788 werd de Scheepenkamer gemoderniseerd met medewerking van Leendert Viervant, een bekend ontwerper van uit die tijd. Tot de dag van vandaag is de kamer nog altijd zo ingericht als Viervant hem destijds ontwierp.

Macht & Pracht
De Statenpoort in Hoorn is het Open Monument van de Maand oktober en het eerste monument dat open wordt gesteld in het kader van het thema Macht & Pracht, het landelijke thema van Open Monumentendag 2013, op 14/15 september. Zowel de kerkelijke, wetgevende, rechterlijke als uitvoerende macht, spelen in het verhaal van de Statenpoort een rol. Aanleiding voor het thema Macht & Pracht vormen de vieringen van de Vrede van Utrecht in 2013 en die van 200 jaar Koninkrijk.

Rondleidingen en kloosterwandeling
Op zaterdag 20 oktober van 10.00 – 17.00 uur en op Open Monumentendag 2013, is het Statenlogement gratis toegankelijk voor publiek. Om 10.30 uur, 12.00 uur en 14.00 uur worden er rondleidingen gegeven door Vereniging Oud Hoorn, waarbij onder andere de indrukwekkende ‘Scheepenkamer’ wordt bezichtigd. Om 13.00 uur start er een kloosterwandeling door het oude centrum van Hoorn.