Voorstel voor gedenkplaat bij voormalig Joodse begraafplaats

HOORN - De Fractie Tonnaer stelt in een brief aan B&W voor om een gedenkplaat bij de voormalige Joodse begraafplaats ter hoogte van de Westersingel-Scharloo-de Weel te plaatsen.

Ter plekke herinnert niets nog aan deze voormalige begraafplaats. Daarom pleit de fractie ervoor om daar een gedenksteen, of herinneringsmonument in welke vorm dan ook, te plaatsen ”uit piëteit voor de overledenen, uit waardering voor de instemming en medewerking van het Opperrabbinaat en als markering voor de plaats waar ooit een joodse begraafplaats zich bevond”.

Lees hier de brief:

Aan College van Burgemeester en Wethouders, Hoorn

Betreft: art.43 vragen: gedenkplaat bij voormalig Joodse begraafplaats

Geacht College,

Bij het jaar 1566 noemt Velius in de Chronijck van Hoorn de naam “Jeudje” of Jodenstraat. De Chronijck van Hoorn werd in 1604 uitgegeven. Waarschijnlijk woonden toen al joden in Hoorn. In de zeventiende eeuw vestigden zich de eerste Portugese joodse kooplieden. In de achttiende eeuw vestigde zich ook Hoogduitse joden in Hoorn. De joodse inwoners vragen aan het stadsbestuur toestemming voor de bouw van een synagoge en voor de aanstelling van een schoolmeester, tevens voorzanger en ritueel slager.

De joodse gemeenschap krijgt in 1778 toestemming van de Burgemeesters en Vroedschap om op een terrein aan de Westersingel joden te begraven. De datum van aanvraag is opvallend omdat de oudste joodse grafsteen dateert uit 1762.

Eind jaren ‘50 van de vorige eeuw koos het stadsbestuur voor een stadsuitbreiding in de polder de Grote Waal. De eerste contacten tussen de gemeente en het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap te Amsterdam dateren uit die tijd. Voor de toegang tot de Grote Waal zou de joodse begraafplaats aan de Westersingel gedeeltelijk of helemaal verplaatst moeten worden. Voor een joodse begraafplaats geldt eeuwige grafrust. Slechts als de overheid dit eist, mogen zij verplaatst worden. Dat zal voor het gemeentebestuur de aanleiding zijn geweest om contact met het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap te leggen. In ieder geval laat het Hoornse gemeentebestuur in 1965 het kerkgenootschap weten de begraafplaats nodig te hebben voor de ontsluiting van de stadsuitbreiding in de polder Grote Waal.

Er volgen verschillende gesprekken tussen burgemeester Canneman en opperrabbijn E.Berlinger van het Opperrabbinaat te Utrecht. Met als resultaat dat de Opperrabbijn op 28 februari 1966 toestemming geeft voor de opgraving van de stoffelijke resten op de joodse begraafplaats en de herbegraving aan de Berkhouterweg. De herbegraving moest gebeuren volgens de joodse godsdienst en instructies. Daarop besloot de gemeenteraad in te stemmen met het verplaatsen en de aankoop van de joodse begraafplaats van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap.
Over de procedures maakte men nauwkeurige afspraken. Eind 1967/ begin 1968 werden de stoffelijke resten van 614 joodse overledenen verzameld en overgebracht naar de algemene begraafplaats aan de Berkhouterweg. Daar was een apart gedeelte van de begraafplaats ingericht als joodse begraafplaats, wat in maart 1969 in gebruik werd genomen. Bij deze gelegenheid liet Opperrabbijn E. Berlinger zijn erkentelijkheid blijken voor de wijze waarop de stoffelijke resten waren overgebracht.

De voormalige joodse begraafplaats bevond zich tot 1969 op wat nu het kruispunt Scharloo-Keern-de Weel is. Ter plekke herinnert niets nog aan deze voormalige begraafplaats. Daarom pleit onze fractie ervoor om daar een gedenksteen of herinneringsmonument in welke vorm dan ook, te plaatsen uit piëteit voor de overledenen, uit waardering voor de instemming en medewerking van het Opperrabbinaat en als markering voor de plaats waar ooit een joodse begraafplaats zich bevond.

Op grond van bovenstaande stellen wij u volgens artikel 43 van het Reglement van Orde een aantal vragen.

1. Onze fractie pleit voor het aanbrengen of plaatsen van een herdenkingsplaat of een andere vorm van herinnering bij het voormalige joods kerkhof ter hoogte van de Westersingel-Scharloo-de Weel. Bent u bereid in de buurt hiervan een herdenkingsplaat/-steen of een andere herinnering te realiseren of te plaatsen;
2. Welke inspanningen of bestuurlijke stappen wilt u daarvoor ondernemen en welke organisaties denkt u daarbij te betrekken.

Vriendelijke Groet,
Namens de Fractie Tonnaer,
Levent Helelespe, gemeenteraadslid

Bronnen:
-Joden in Hoorn, H.W.Saaltink, kwartaalblad Oud Hoorn 2-1979
-Joods Historisch Museum, Amsterdam
-Leo Hoogeveen, Hoorn

Voorstel voor gedenkplaat bij voormalig Joodse begraafplaats

6-8-2012

Overig nieuws

Laatste nieuws

Tagcloud

Recente reacties

Herbert Mast

Anton Greefkes

Hans Bruynsma

Zoeken in nieuws

Onze Facebook pagina

Contactgegevens

Laat hier uw tip achter

Adres

Locatie

Zoeken

Sitemap