J. P. Coen krijgt QR-code

HOORN - Het college van B&W in Hoorn wil de informatievoorziening bij het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen verbeteren met een tekstbord op de sokkel in het Nederlands en Engels. Op het tekstbord staat ook een QR-code die leidt naar een website met uitgebreide feitelijke informatie en een platform voor meningen en discussies.

Daarnaast wil het college onderwijsprojecten en publieksactiviteiten ondersteunen die de geschiedenis van de V.O.C. en Coen voor het voetlicht brengen. Behalve met voorstellen over Coen, komt het college ook met een voorstel om andere historische stadsgenoten onder de aandacht te brengen. De gemeenteraad neemt naar verwachting op 13 december een besluit hierover.

Enkele maanden geleden behandelde de gemeenteraad een burgerinitiatief met het verzoek om als raad een standpunt in te nemen over het standbeeld van J. P. Coen op de Roode Steen. Op 12 juli besloot de gemeenteraad het standbeeld op de Roode Steen te laten staan. De informatievoorziening bij het standbeeld moest echter wel verbeterd worden. Het college werd gevraagd om met een voorstel te komen.

Verbeterde informatievoorziening
Het college heeft een nieuwe tekst gemaakt voor op de sokkel van het standbeeld van Coen (zie bijlage). Voor deze tekst zijn deskundigen geraadpleegd waaronder de historici dr. J. van Goor en dr. J.M.M. Leenders. De tekst staat in het Nederlands en Engels. Op het tekstbord staat ook een QR-code die leidt naar een website met uitgebreide feitelijke informatie en een platform voor meningen en discussies. De website maakt in tekst en beeld de vele kanten van J. P. Coen en de visie van anderen op zijn nalatenschap inzichtelijk. Daarbij is ruimte voor verschillende invalshoeken en standpunten. Op een forum kunnen bezoekers ook hun eigen mening over Coen met anderen delen.

Er was ook een voorstel van D66 om met glazen panelen rondom de sokkel de geschiedenis van Jan Pieterszoon Coen in meerdere talen te belichten. Het college stelt de raad voor om hier niet voor te kiezen. De redenen zijn dat deze hedendaagse toevoeging het rijksmonument aantast, en omdat ook zonder de glazen panelen met gebruik van digitale technieken uitgebreidere informatie kan worden gegeven.

Educatieve projecten
Daarnaast wil het college onderwijsprojecten en publieksactiviteiten ondersteunen die de geschiedenis van de V.O.C. en Coen onder de aandacht brengen. Daarbij kan men denken aan educatieve programma’s voor het basis- en voortgezet onderwijs verzorgd door de cultureel erfgoedinstellingen in Hoorn. Een voorbeeld is het programma ‘Hollanders Overzee’ van het Westfries Museum, waarin leerlingen door eigen onderzoek de vraag beantwoorden of Coen nu als held of als schurk gezien moet worden. Ook wil het college incidentele publieksactiviteiten ondersteunen, zoals lezingen of een theatervoorstelling over Coen en de V.O.C..

Kunstroute
Tijdens de raadsvergadering op 12 juli werd  opgemerkt dat de rijke historie van Hoorn beter voor het voetlicht zou kunnen worden gebracht en dat er nog andere historische stadsgenoten zijn die aandacht verdienen. Het college stelt daarom voor om twee beeldende kunstwerken te laten maken met als mogelijke onderwerpen het Fluitschip (Liorne) en David de Vries of Willem Cornelisz Schouten. De kunstwerken kunnen ook weer worden voorzien van een informatiebord plus QR-code verwijzend naar informatie op het internet. Deze beelden zouden een plek kunnen krijgen aan de nog te ontwikkelen kunst- en cultuurroute van Schouwburg het Park naar het Oostereiland.
Raadsbesluit

De gemeenteraad neemt naar verwachting op 13 december een besluit over de voorstellen van het college.
 
Tekstvoorstel voor tweetalig bord op sokkel

Jan Pieterszoon Coen (1587-1629)
Geboren in Hoorn
 
Koopman, directeur-generaal en gouverneur-generaal van Nederlands Indië in dienst van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC). Grondlegger en vormgever van het succesvolle handelsimperium van de VOC in Azië. Stichter van Batavia, het huidige Jakarta.
Geroemd als krachtdadig en visionair bestuurder. Verwierf aan het eind van de negentiende eeuw de status van nationale held.
Bekritiseerd om zijn agressieve beleid in het verwerven van handelsmonopolies in Indië.
 
Liet in 1621 een strafexpeditie uitvoeren tegen de inwoners van de Banda-eilanden, die tegen het verbod van de VOC nootmuskaat leverden aan de Engelsen. Vele Bandanezen lieten hierbij het leven, de overlevenden werden naar Batavia gedeporteerd.
In 1887 nam burgemeester Van Dedem het initiatief tot oprichting van een standbeeld. Een landelijk oprichtingscomité met bekende namen uit alle sectoren van het maatschappelijk leven zamelde het geld in.
Het ontwerp is van Ferdinand Leenhoff (1841-1914), leraar aan de Academie voor Beeldende Kunst in Amsterdam. Het bronzen beeld werd in 1893 feestelijk onthuld.
 
Onomstreden is het beeld niet. De harde handelspolitiek van Coen in de Indische archipel verdient volgens critici geen standbeeld. In 2011 ontbrandde na een burgerinitiatief tot verwijdering een levendige discussie tussen voor- en tegenstanders. De gemeenteraad koos voor handhaving van het beeld, maar met een verbeterde informatievoorziening. De ironie wil dat Coen dat jaar toch van zijn sokkel viel door een ongelukkige manoeuvre van een vrachtwagenchauffeur. Daarop werd het standbeeld grondig gerestaureerd.
 
Meer weten over Jan Pieterszoon Coen? Scan de QR code en bezoek het Westfries Museum, waar de beroemde portretten van Coen en zijn vrouw Eva Ment te zien zijn, gemaakt door de kunstenaar Jacob Waben.