Evaluatie toegangstijdenbeleid: het blijft 01:00 uur…

HOORN - Sommige politieke items of dossiers in Hoorn lijken een “Neverending Story”. Zo hebben we nog steeds een bouwput bij de Westerdijk (het Gat van Hansen), wachten we op de eerste paal van de megabioscoop en praten we al een hele lange tijd over het opwaarderen van het stationsgebied. En het zogenaamde toegangstijdenbeleid is ook zo’n heikel punt dat steeds opnieuw voor beroering zorgt in de Hoornse politiek en samenleving. Het bepaalde de campagnes rond de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010. In februari 2011 werd een evaluatie van de effecten van de vervroegde toegangstijden in de horeca gepresenteerd in een rapport van I&O; dit rapport werd dinsdag 10 mei eindelijk in commissieverband besproken.

Wat vindt men van de evaluatie?
Als eerste nam Samir Bashara van GroenLinks het woord; waarom heeft GroenLinks de evaluatie geagendeerd? Omdat GroenLinks de evaluatie wil bespreken! Je kan deze niet zonder een oordeel te vellen in een bureaula leggen, temeer daar de evaluatie elders in West-Friesland wel uitgebreid besproken is. GroenLinks doet het niet om een politiek spelletje bespelen – daar werd de partij via de krant van beschuldigd – maar omdat GroenLinks graag wil weten wat de opvattingen van dit College zijn bij de voorlopige conclusies in dit evaluatierapport. De politieke spelletjes werden al gespeeld tijdens de verkiezingscampagnes, en daar heeft GroenLinks geen behoefte meer aan.

Burgemeester Onno van Veldhuizen kreeg toen het woord. Hij kijkt naar de evaluatie met het oog van de burgemeester (met onder andere de bevoegdheid sluitingstijden vast te stellen), en als voorzitter van de stuurgroep Jeugd en Alcohol. En dan ziet hij positieve ontwikkelingen: de jeugd gaat eerder uit en eerder naar huis, er is minder overlast en er wordt minder gedronken. Hij had graag gezien dat de uiterste toegangstijd van 24:00 uur gehandhaafd was gebleven, maar de verkiezingsuitslag bracht een andere realiteit en het Hoornse compromis van 01:00 uur. De coalitie besloot ook om niet meer te evalueren. En nu zijn in West-Friesland de uiterste toegangstijden (behalve in Drechterland en Stedebroec) overal op 01:00 uur gezet. Van Veldhuizen benadrukte tenslotte dat de toegangstijden slechts één onderdeel zijn van een veel breder pakket maatregelen.

Geen effecten van het alcoholgebruik
Samir Bashara stelde toen dat GroenLinks toch andere dingen had gelezen in het evaluatierapport. De veranderde toegangstijden hebben geen effect op de alcoholconsumptie, dat stelt het rapport toch duidelijk. Er is dus politiek gezien op dat vlak géén bewijs voor het nut van deze maatregel, en desondanks is er geen aanleiding om de maatregel te heroverwegen. Overigens is het politiek gezien wel handiger, aldus Bashara, om het tijdstip van 01:00 uur voor Hoorn te handhaven, gezien de ontwikkelingen in de regio. Van Veldhuizen bevestigde daarom opnieuw dat het Hoornse College doorgaat met het uiterste toegangstijdstip van 01:00 uur.

Vervolgens nam Marjon van de Ven van de VVD het woord. Nadat zij zelf even memoreerde aan de verkiezingscampagne met de bierviltjes, ging ze in op de aanleiding voor de uiterste toegangstijd.
Die was bedoeld om het alcoholgebruik te verminderen, en niet vanwege alle andere in het evaluatierapport geschetste extra effecten. Omdat er nu nog te weinig over te zeggen valt, wil de VVD wel blijven monitoren. En ja, gaf Van de Ven toe, de VVD heeft bij de coalitieonderhandelingen een flinke scheut water in de wijn moeten doen en zo kwamen we uit bij de toegangstijd van 01:00 uur. En dit tijdstip, zo erkende zij desgevraagd (door Samir Bashara), dat tijdstip ligt vast voor de gehele collegeperiode.

Meningsvormende discussie over een al gevormde mening
Fractievoorzitter Johan van der Tuin van het CDA stak zijn bijdrage in met enige scepsis: we gaan een meningvormende discussie voeren (volgens de agenda) over een mening die al gevormd is. De tijd is bij de vorming van de coalitie 01:00 uur geworden en deze ligt onwrikbaar vast. Het CDA koos voor de verkiezingen met het volle verstand en overtuiging voor 24:00 uur, maar bij de coalitievorming bleek het tijdstip van 01:00 uur gewoon beter te zijn. De discussie is leuk – en de heer Bashara praat er graag over – maar er zijn genoeg andere onderwerpen in Hoorn die ook onze aandacht vragen. En wat betreft de effecten van het tijdstip, de gezondheid van de jeugd blijft voor het CDA het belangrijkste en haar ijkpunt is 2013.

Vanuit de VOC Hoorn nam Joke van de Meij het woord. Alle kleine beetjes helpen, als het om de volksgezondheid gaat, aldus Van der Meij. Tevens citeerde zijn de heer Ben Tap van Horeca Nederland, die haar had bevestigd dat er zeker tevredenheid is bij de Hoornse horeca met het toegangstijdstip van 01:00 uur.

De wereld verandert, je moet blijven nadenken
Arthur Helling van D66 zocht de nuance in het debat. De evaluatie bevestigt in ieder geval de uitgangspunten van het beleid, er ontstaat draagvlak voor het eerder uitgaan. En nu er één lijn is in de regio, waarom zou Hoorn het dan weer anders gaan doen. Waarop Samir Bashara vroeg: blijft het beleid dan onveranderd, als de uitkomsten van evaluatie of monitoring veranderen? Nee, natuurlijk niet, aldus Helling: “(…) De wereld verandert, je moet blijven nadenken. Maar het is verstandig om in dit dossier te kiezen voor rust.” En de horeca kwam eind 2009 zelf met een compromistijdstip van 01:00 uur. Dat compromis is er dankzij deze coalitie gekomen.

Nadenken, dat kan een deel van de jeugd al niet meer, vindt Nico Oudheusden van de Hoornse Senioren. Dat is zijn conclusie bij het lezen van de evaluatie:  “De jeugd van 20 á 21 jaar die zo tegen deze toegangstijden is, daarvan zijn de hersenen blijkbaar al wegens teveel alcohol sinds hun 16e aangetast. Zij begrijpen het daarom niet.” Maar de evolutie is dat de jongere jeugd het wel begrijpt en dat zij later en minder alcohol gaan drinken. En dat is positief.

Herhaling van zetten
In het vervolg van de commissie vond een herhaling van zetten plaats. Zowel de SP (Frans Douw) als Hoorns Belang (José Kamphuis) hadden het rapport toch anders gelezen dan burgemeester Onno van Veldhuizen. De SP ziet geen oorzakelijk verband tussen de toegangstijd en het drinkgedrag, en José citeerde uit het rapport: “(…) Het geconstateerde verschil (in indrinkgedrag) is te klein om van een trend te kunnen spreken.” En: “(…) Er is geen aantoonbare relatie met het aantal uitgaansgerelateerde incidenten.” Tja, statistiek is voor meerdere uitleg vatbaar.

In de bijdrage van Piet Bruijns namens de Partij van de Arbeid was wat verbittering te horen: de coalitiepartijen kregen het verwijt voor de verkiezingen veel beloften gedaan te hebben, het tijdstip zou weer naar twee uur gaan, en na de verkiezingen werd deze belofte geschonden. De toon van Bruijns’ bijdrage was aanleiding voor Johan van der Tuin (CDA) om te interrumperen. Vervolgens ontspon zich een “weet je nog wel oudje” discussie over de politieke strubbelingen in december 2008, toen de politieke leiders van de PvdA (toenmalig wethouder Jack van Es en fractievoorzitter Judith de Jong) de politieke druk enorm opvoerden om het tijdstip van 24:00 uur voor meerdere jaren vast te leggen.

Een volgende uitspraak van Piet Bruijns deed daarna Marjon van der Ven van haar stoel vallen van verbazing. Piet Bruijns: “Heeft het College nog onderzocht wat de economische gevolgen van deze maatregel zijn geweest voor de horeca?” Marjon van de Ven herinnerde de heer Bruijns er toen aan dat Judith de Jong, lijsttrekker van de PvdA, tijdens het TV-debat van Eén Vandaag toch duidelijk gesteld had dat de positie van de horeca ondernemers er helemaal niet toe deed. Hetgeen door Piet Bruijns werd ontkend; ook de PvdA heeft oog voor de belangen van de horeca. Marjon van de Ven verwees de heer Bruijns daarom naar de website van “Uitzending Gemist” op internet.

Conclusie: The story continues
In een afsluitend concluderend betoog stelde Onno van Veldhuizen dat het toegangstijdenbeleid maar een onderdeel zijn van een veel bredere aanpak. Hij kon desgevraagd mededelen dat van andere maatregelen de eerste positieve resultaten binnen druppelen. Er is bij de jongere jeugd een duidelijke trend om minder alcohol te drinken. Maar daar komt hij nog voor juni – bij de behandeling van de kadernota – zeker op terug. En ook de overlast van drankgebruik op straat zal zeker harder worden aangepakt, de Algemeen Plaatselijke verordening (APV) is daarom al aangescherpt.

En wat kunnen wij als bewoners van Hoorn concluderen? The story continues… dat is zeker. Een deel van de horeca is tevreden, een ander deel blijft morren. Een deel van de horecabezoekers (met name de oudere generatie) ging toch altijd al vroeger uit, maar een ander deel van de horecabezoekers voelt zich in de vrijheid beknot. We leren er wel mee leven, maar een ongemakkelijk gevoel blijft.

In ieder geval blijft de uiterste toegangstijd op 01:00 uur gehandhaafd. Omdat dit het geval is, was er voor Fractie Tonnaer – desgevraagd door een raadslid na afloop erkend – geen aanleiding zich in het debat te mengen. Want Fractie Tonnaer was altijd al voor 01:00 uur (zie verkiezingsprogramma en foldermateriaal) en heeft dus in de coalitieonderhandelingen het gelijk gehaald.

Rest ons nog even één feit te checken: de horecavriendelijkheid van de PvdA. Als we de verkiezingspagina van het Dagblad voor West-Friesland er nog even op na slaan, de dato 17 februari 2010, staat daar duidelijk vermeld: “(…) De PvdA is voorstander van het nieuwe toegangsuur in de horeca van 24:00 uur als onderdeel van een bredere aanpak. Uit onderzoek blijkt namelijk dat hiermee de tijd om in te drinken en het totale alcoholgebruik door jongeren afneemt. Wij vinden eerder uitgaan bovendien even gezellig. DE GEZONDHEID VAN ONZE JEUGD GAAT VOOR HORECABELANGEN.” Hetgeen we voor kennisname aannemen, en we wachten op de volgende akte in de politieke klucht rond de uiterste toegangstijden.

Uw politieke verslaggever.