Atelierbeleid leidt tot veel discussie

HOORN - De gemoederen liepen hoog op tijdens de behandeling van een notitie Atelierbeleid in de commissievergadering gisteravond. In deze notitie probeert het College van B&W van de gemeente Hoorn een beleid te formuleren in het beheer en het toewijzen van ateliers aan kunstenaars. Daarbij zou ook (definitief) een “maatschappelijke huurprijs” worden ingevoerd. De insprekers vanuit het kunstveld wezen al op de slechte houding van de gemeente als verhuurder, de aanwezige raadsleden waren allen kritisch op het voorliggende raadsvoorstel en de bijbehorende notitie.

Korte voorgeschiedenis
In de jaren Tachtig kwamen in de Muntstraat twee historische gebouwen vrij. De toenmalige wethouder Reindert Buisman (CDA) gaf de school vrij voor vestiging van ateliers voor kunstenaars, woonachtig en actief in Hoorn. Ook het voormalige politiebureau (het VOC-gebouw) werd geschikt gemaakt voor de combinatie werken en wonen voor kunstenaars. In de Jozefschool aan het Achterom werden in 1999 kunstenaarsateliers in gebruik genomen. Ondertussen is de gemeente van mening dat de huurprijzen omhoog moeten (daarmee zou de doorstroming bevorderd worden) en de gebouwen zouden overgedragen kunnen worden aan Intermaris. Althans, dat wordt in overweging genomen.

Onredelijk bestuur en wanbeheer
Kunstenaar Joep Neefjes sprak van onredelijk bestuur en benadrukte dat alles wat de afgelopen jaren is opgebouwd, nu weer wordt afgebroken. Er is geen kunst- en cultuurbeleid meer. Bovendien toont de gemeente Hoorn zich een slecht verhuurder: de huren verhogen terwijl het gebouw aan de Muntstraat een gatenkaas is! De stookkosten zijn enorm, er zitten gaten in daken en muren, de kunstenaars doen zelf onderhoud, omdat de verhuurder het pand verwaarloost. “(…) Hoorn vermoordt de kunst,” zo stelde Neefjes: “(…) Straks hebben we aan cultuur slechts nog de huldigingen van Voices of Holland.”

De kunstenaars met ateliers verwoordden gelijkluidende kritiek. Kunstenares Loes Groothuis schetste hoe ze zelf een atelier heeft moeten opknappen. En dan is er zelfs nog geen stromend water. Vanuit de kunstenaarsvereniging verwoordde Egbert Ottens eveneens een kritisch geluid: “(…) Vanuit de kunstenaars werd er constructief mee gedacht en er lag in 2007 een goede notitie. Uit deze notitie werd selectief gevist en vervolgens werd deze in een bureaula gelegd. Deze gemeente heeft qua kunst en atelierbeleid géén beleid en géén ambities.”

Te hoge huur en krakkemikkig voorstel
Vanuit de politiek klonk vervolgens slechts kritiek op het Collegevoorstel. Wim van Zalen pleitte namens D66 voor een huurprijs van € 35,00 per vierkante gemeente voor alle kunstenaarsateliers in Hoorn. Want het zogenaamde “maatschappelijk huurbedrag” van € 60,00 wijkt wel heel sterk af van het landelijk gemiddelde. Atelierbeleid is volgens D66 een prima manier om de kunstenaars te ondersteunen, en hun aanwezigheid is een verrijking voor de gemeente. Gelijksoortige geluiden over de voorgestelde huurprijs per vierkante meter kwamen er vanuit Fractie Tonnaer, GroenLinks, PvdA en SP. Jos Renckens (Fractie Tonnaer) sprak van minpunten in de uitvoering: “Er zijn zulke duidelijke kwaliteitsverschillen tussen de panden. Die € 60,00 is echt aan de te hoge kant.” Ook Johan van der Tuin was kritisch: “Rechtvaardigt het achterstallig onderhoud wel dit huurniveau. Een eigenaar is toch verplicht onderhoud te plegen aan zijn pand?”

Geen beleid gevonden maar wethouder blijft er achter staan
Kritische woorden ook van Jos Kamminga (GroenLinks). Hij had in de notitie geen enkel beleid terug gevonden. Ook geen analyse van het kunstklimaat en niets is afgestemd op de wens van de kunstenaars. En dan worden toch de atelierhuren verhoogd? Wil de gemeente Hoorn nog wel kunstenaars in de stad? GroenLinks wil die wel: ze zijn ook belangrijk voor de marketing en het profiel van de stad Hoorn.

Wethouder Roger Tonnaer bleef echter volledig achter het ingediende raadsvoorstel staan. Hij beschouwt dit als een goed atelierbeleid als onderdeel van het Hoornse Kunst- en Cultuurbeleid. En op dat Cultuurbeleid komen we nog terug in de nieuw te schijven nota Kunst & Cultuur. Ook blijft hij namens het College vasthouden aan de “maatschappelijke huurprijs” van € 60,00 per vierkante meter. “In Alkmaar en Haarlem vragen ze aan de kunstenaars bedragen van € 80,00 á € 90,00 per vierkante meter. Intermaris vraagt ook een bedrag van € 85,00 per vierkante meter voor haar ateliers.” Waarop Joke van der Meij (VOC Hoorn)  refereerde aan een kunstenares in het door Intermaris beheerde ateliergebouw aan de Muntstraat, die in de winter in bittere kou haar werk mag doen.

Volgens wethouder Roger Tonnaer gaat de gemeente echter niet over het verhuurbeleid van Intermaris. Ondanks alle kritiek wil de wethouder het voorstel toch doorgeleiden naar de vergadering van de Gemeenteraad in mei; bijna alle politieke partijen kondigden daarop aan het voorstel te zullen gaan amenderen. Dat wordt dan wederom een leuke monstervergadering met herhaling van zetten, amendementen, schorsingen en stemmingen. Want ook nu werd er bijna twee uur gepraat over dit onderwerp, terwijl er in de agenda slechts een uurtje voor werd gereserveerd.

En in andere gemeenten?
In de discussie ging het vaak over de door het College voorgestelde huurprijs per vierkante meter. Vanuit GroenLinks kwam nog een keer de vraag waarop de wethouder baseert dat € 60,00 een redelijke prijs is. Wethouder Tonnaer stelde toen dat er gekeken is naar het prijsniveau in Alkmaar en Haarlem. Het cynische commentaar van raadslid Jos Kamminga: “Dan trekt u de huur dus gelijk met het prijsniveau van het Gooi?” Andere politici wezen er dus ook op dat het gevraagde huurbedrag te hoog is. Als we kijken in andere gemeenten, dan zien we dat bijvoorbeeld in de gemeente Arnhem – waar een onafhankelijke organisatie de kunstenaarsateliers beheert – de vierkante meterprijs varieert van € 35,00 to € 40,00 per vierkante meter. Bovendien worden in een oude kazerne en een oud schoolgebouw tijdelijke ateliers verhuurd voor € 15,00 per vierkante meter. In Hoorn is een oud schoolgebouw aan de Draafsingel helaas bestemd voor dure appartementen, dus daar kan geen culturele broedplaats of een ateliergebouw meer gevestigd worden. Maar opvallend is het volgende: de gemeente Haarlem schrijft in haar nota Kunst & Cultuur dat in deze stad de huurprijzen variëren tussen € 38,50 en € 60,50 per m2 per jaar (excl. BTW). Er blijft sprake van verschillen in huur, omdat onderhoudsniveaus en bruto/netto-verhoudingen en faciliteiten per pand verschillen. Kortom: totaal andere informatie dan dinsdagavond aan de raadsleden werd gegeven. Wellicht dat ook daarover in de Raadsvergadering nog kritische vragen gesteld zullen worden.