Vaak wel alcohol voor dronkaards en jongeren onder 16 jaar

HOORN - Jongeren onder de 16 kunnen makkelijk aan alcohol komen in cafés, supermarkten, cafétaria’s, jongerencentra en sportkantines. Aan dronken klanten wordt gewoon doorgeschonken. Dat zijn opmerkelijke conclusies uit twee afzonderlijke onderzoeken die in de afgelopen periode zijn gehouden door de Universiteit Twente in West-Friesland. Van de wetgeving lijken drankverstrekkers zich weinig aan te trekken.

In het kader van het alcoholmatigingsproject West-Frisland is onderzocht in hoeverre horecagelegenheden doorschenken aan personen die in kennelijke staat van dronkenschap verkeren. Ook is nagegaan hoe makkelijk jongeren onder de 16 aan alcohol komen. De onderzoeken zijn uitgevoerd omdat in West-Friesland zorgen zijn over de toename van het overmatig alcoholgebruik door jongeren tot en met 23 jaar.

Overmatig alcoholgebruik heeft nadelige gevolgen voor de hersenen, leidt tot problemen op school of werk. Het kan uitmonden in agressie, geweld en verkeersongelukken. De kans op alcoholverslaving is groter als jongeren voor hun 16de jaar starten met drinken.

I. Nalevingsonderzoek onder 16-minners: 3 van de 4 keer geslaagde poging aan alcohol te komen

15-Jarige mystery-shoppers probeerden alcoholhoudende drank te kopen bij slijterijen, cafés/discotheken, cafetaria’s en sportkantines. Bijna drie van de vier pogingen waren succesvol, hoewel dat wettelijk niet is toegestaan. De resultaten liegen er niet om. Bij café’s/discotheken (93%) en cafétaria (74%) lukt het om aan alcohol te komen. Iets minder makkelijk is het bij sportkantines (46%), supermarkten (49%), slijterijen (48%) en supermarkten (49%).
In totaal deden jongeren 215 aankooppogingen: 156 keer kwamen ze aan alcohol, 61 keer werd er gevraagd naar leeftijd, identificatie of beide.

In West-Friesland leeft de verkoper in 28% van de aankooppogingen de wettelijke leeftijdsgrens van 16 voor de verkoop van alcohol correct na. De naleving in West-Friesland ligt iets boven het landelijk gemiddelde nalevingspercentage van Nederland (ongeveer 20%).
Bij alcoholverkoop aan jongeren moet er naleving plaatsvinden: een verkoper moet vragen naar leeftijd, identificatie of beide. De leeftijdsgrens voor alcoholverkoop is 16 jaar voor zwakalcoholische dranken (minder dan 15% alcohol) en 18 jaar voor sterke drank (vanaf 15% alcohol).

De resultaten geven de stuurgroep Jeugd en Alcohol aanleiding het onderzoek in 2011 opnieuw uit te laten voeren. De stuurgroep wil ook weten wat de drankverstrekkers gaan doen om tot een betere naleving van de wet te komen.

II. Doortaponderzoek: alcohol schenken aan persoon die duidelijk dronken is

Twee professionele acteurs hebben horecagelegenheden in West-Friesland bezocht. Ze acteerden dat ze dronken waren en bestelden alcohol. In totaal zijn er 39 bezoeken afgelegd in cafés/discotheken. Bij 38 van de 39 bezoeken kon de acteur alcohol krijgen. Slechts bij 1 bedrijf was dit niet het geval: de acteur werd geweigerd aan de deur. Het barpersoneel is de daadwerkelijke verstrekker van alcohol en speelt dus bij doorschenken een grote rol. Zij moet inschatten of klanten in kennelijke staat van dronkenschap is.

In West-Friesland zijn ongeveer 400 alcoholverstrekkers. Bij het maken van de selectie van de te bezoeken verkooppunten is gelet op het feit dat in de horecagelegenheid doorgaans ook jongeren komen.
Er zijn ook uitspraken en gedragingen van het personeel gerapporteerd. In het algemeen bestaat de indruk dat er weinig of geen aandacht voor dronken klanten is. Blijkbaar hoort het er gewoon bij: ‘Wat maakt het uit.’