Omring meldt meer bewegingsvrijheid dementerenden

HOORN – Het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen, zoals vastbinden met onrustbanden, bedhekken en rustgevende medicatie is binnen de verpleeg- en verzorgingshuizen en de woonzorgcentra van Omring fors teruggedrongen. Veel ouderen met dementie hebben daardoor meer bewegingsvrijheid gekregen.
 
Vrijheidsbeperkende maatregelen zijn vooral bedoeld om letsel door vallen te voorkomen. Veel zware maatregelen, zoals vastbinden, zijn ingeruild voor bijvoorbeeld elektronische hulpmiddelen. Omring deed mee aan het landelijke Verbetertraject Maatregelen op Maat van Zorg voor Beter, een programma om de kwaliteit van de langdurige zorg te verbeteren. In verpleeghuis De Hoge Hop in Hoorn werd proefgedraaid met het verbetertraject. Het beleid rondom het terugdringen van vrijheidsbeperkende maatregelen is parallel daaraan Omringbreed ingezet, waardoor nu in alle verpleeg- en verzorgingshuizen en de woonzorgcentra veel meer gebruik gemaakt wordt van alternatieven.

Vastbinden
Binnen Omring daalde de inzet van het aantal fixatiebanden in bed. In november 2008 werden hiervan nog 50 gebruikt en in augustus 2009 waren dit er 15. Op dit moment zijn het er zelfs niet meer dan 5. Ook in stoelen worden deze banden bijna niet meer gebruikt. Het aantal rolstoelen dat standaard op de rem staat, daalde fors en ook het gebruik van rustgevende medicatie is flink gedaald.

Alternatieven
In veel gevallen bleek dat veel minder ingrijpende of zelfs helemaal geen maatregelen nodig waren. Door het gebruik van bewegingssensoren worden medewerkers gewaarschuwd als iemand uit bed of zijn kamer gaat. Het aantal ‘technische’ maatregelen binnen Omring is dan ook gestegen.

Het succesvol terugdringen van ingrijpende maatregelen is het directe gevolg van het verbetertraject waarin beleid, scholing en registratie een grote rol spelen. De betrokken medewerkers hebben nu veel meer kennis over hoe maatregelen voorkomen kunnen worden. De angst dat een cliënt valt, hoeft niet altijd te betekenen dat je iemand vastbindt of dat een bedhek nodig is. Er zijn veel minder ingrijpende alternatieven voor handen zoals bewegingssensoren. Omring heeft in september 2008 een actief beleid ingezet om zo min mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen te nemen, wat zeker bijdraagt. Al zullen ze nooit helemaal kunnen verdwijnen.

Conny van de Brink is manager zorg & welzijn in De Hoge Hop en zij benadrukt, dat veiligheid voor familieleden en voor medewerkers het belangrijkst is. “Sinds we de banden niet meer gebruiken, hebben zich geen extra valincidenten voorgedaan. Alle middelen en maatregelen om de veiligheid te garanderen, die dicht op het lijf van mensen zitten (fixatiebanden, medicatie) zijn teruggedrongen. Daar zijn andere zaken voor teruggekomen, zoals de bewegingssensoren en het bed dat je tot op 20 cm boven de grond kunt laten zakken. Soms leg je daar nog een valmatras naast. Steeds kijk je daarbij welk alternatief het beste past bij de cliënt.”

Bewustwording
Medewerkers van De Hoge Hop volgden speciale workshops met als onderwerpen: ‘attitude medewerker’, ‘omgaan met moeilijk gedrag’, ‘hoe ga je als professionele zorgverlener om met dementerenden’ en ‘de wondere wereld van dementie’. Daarnaast waren er vele bijeenkomsten, waarin cases besproken werden. Elke maand houden medewerkers Omringbreed de vrijheidsbeperkende maatregelen tegen het licht. Soms blijkt een maatregel al lang niet meer nodig maar is de vrijheidsbeperking nog altijd van kracht. In andere gevallen blijkt dat hoe rustiger de medewerkers zelf zijn, hoe minder onrust er ontstaat bij cliënten.

Door dementerende ouderen nauwlettend te volgen, krijgen de medewerkers informatie over wanneer de cliënten onrustig worden en het valgevaar stijgt. Conny: “Mensen met dementie leven in het verleden. Bewegen is voor iedereen goed, maar als iemand langdurig gaat lopen (en daarmee het valgevaar vergroot), is het belangrijk om te kijken waar deze drang vandaan komt. Gaat het om een moeder met 10 kinderen, die vindt dat het tijd is om te gaan koken? Zorg dat ze naar de keuken kan. Is het een voormalig timmerman, dan voelt hij zich waarschijnlijk thuis en op z’n gemak in een timmerhoek. Zodra mensen hun herkenbare plek gevonden hebben vervalt de drang om steeds maar verder te lopen”