West-Friesland vergrijst, zorgaanbod verschraalt

De vergrijzing in West-Friesland neemt de komende jaren toe, sterker dan in de rest van Nederland. Naar verwachting ontstaat er een verschraling van het zorgaanbod. Doordat ouderen meer te besteden hebben, zullen zij vaker een beroep doen op particuliere zorgaanbieders. Meer dan de helft van de toekomstige West-Friese ouderen maakt zich wel eens zorgen over de kosten van zorg en wonen in de toekomst. Dit zijn enkele conclusies van de Staat van de regio op het gebied van ouderenzorg, uitgevoerd door I&O Research, die op vrijdag 5 juni is gepresenteerd.

De ‘Staat van de regio West-Friesland’ schetst een beeld van de huidige situatie, trends en ontwikkelingen op het gebied van zorg, toegespitst op ouderen. De resultaten van het onderzoek zijn gepresenteerd op de West-Friese bestuursconferentie. Tijdens deze bijeenkomst hebben regionale bestuurders en zorgpartijen ideeën uitgewisseld over hoe zij in kunnen spelen op de groeiende behoefte aan zorg.

Wonen
Ouderen in West-Friesland blijven net als ouderen in de rest van Nederland steeds langer zelfstandig wonen. Zij ontvangen steeds vaker en langer zorg aan huis. Pas als het echt niet anders kan, wordt de overstap naar een verpleeg- of verzorgingshuis gemaakt.
West-Friese ouderen staan positief tegenover de plannen voor woonzorgzones en zien zichzelf op hoge leeftijd ook wel in een dergelijke zone wonen. Een woonzorgzone is een buurt waarin de omstandigheden optimaal zijn voor wonen met zorg en welzijn, tot en met niet-planbare 24 uurs zorg. Woningcorporaties zijn van mening dat er vooral breed en gedifferentieerd gebouwd moet blijven worden. De seniorenwoning moet voor een brede doelgroep aantrekkelijk zijn, ook voor jongere huishoudens. Zo ontstaat er een sociaal netwerk, waardoor ouderen zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen.

Gezondheid
Als gevolg van alle ontwikkelingen op medisch gebied, worden mensen ouder. Daarmee groeit ook de groep kwetsbare ouderen; ouderen die de leeftijd van 75 gepasseerd zijn en in relatief sterke mate zorg nodig hebben. West-Friese ouderen roken meer en bewegen en sporten minder dan ouderen in de rest van Nederland. Daarentegen brengen West-Friese ouderen minder vaak een bezoek aan de huisarts, gebruiken zij minder vaak medicijnen en ervaren zij minder beperkingen in hun dagelijkse leven.

Zorgbehoefte en –aanbod
Mensen blijven steeds langer zelfstandig wonen en maken minder snel de overstap naar een verpleeg- of verzorgingshuis. Er wordt meer en intensievere zorg aan huis geleverd. Als iemand het thuis niet meer redt, is de overstap al snel naar een verpleeghuis. Doordat men langer thuis woont, is men het stadium van een verzorgingshuis vaak al voorbij. Op termijn zal er vooral een beroep worden gedaan op de capaciteit van verpleeghuizen.

Het algemene beeld is dat door alle bezuinigingen het zorgaanbod in de toekomst zal verschralen. Door de strakker gestelde indicaties voor AWBZ en Wmo-zorg, de verschraling van het publiek gefinancierd zorgaanbod en de rijker wordende ouderen, wordt verwacht dat ouderen in de toekomst naar verhouding veel gebruik gaan maken van het groeiende particuliere zorgaanbod. Ook op de mantelzorgers komt een grotere druk te liggen. Vooral niet-westerse allochtone mantelzorgers lopen naar verhouding een grote kans overbelast te raken.

Zorgpersoneel
Naast de vergrijzing in het algemeen, vergrijst het zorgpersoneel ook. Door de ontgroening van de West-Friese bevolking neemt de instroom van nieuw personeel af. Bij de zorg- en welzijnsopleidingen is een dalende tendens te zien in de instroom van nieuwe leerlingen. In de toekomst wordt een tekort aan personeel op de hogere niveaus verwacht; wat betreft het lager of nauwelijks opgeleid zorgpersoneel zal er eerder een overschot dan tekort zijn.

Wmo en AWBZ
De toekomstige ontwikkelingen in de AWBZ en Wmo zijn voor een groot deel afhankelijk van de koers die de landelijke overheid zal varen. Wordt er verder bezuinigd, dan zullen de indicaties nog strakker gesteld worden. Dit en de verwachting dat ouderen meer gebruik gaan maken van particuliere zorg, maakt het lastig in te schatten of de vraag naar AWBZ gelijk met de vergrijzing zal toenemen.