Stille tocht en Dodenherdenking Hoorn

Ieder jaar vindt in Hoorn op 4 mei, voorafgaand aan de Dodenherdenking, een Stille Tocht plaats. De te lopen route - van de Westerdijk naar het Kerkplein - is niet arbitrair bepaald, maar een voortvloeisel van een wraakactie door de Duitse bezetter.

Voorgeschiedenis
De ondergrondse had op 30 december 1944 een Nederlander - George Herlee - die voor de Duitse bezetter werkte en als een gevaarlijke verrader beschouwd werd, opgespoord en geliquideerd ¹. De man wachtte op zijn beurt in de toenmalige kapperszaak van Groot aan de Nieuwstraat, daar waar tegenwoordig een nieuwgebouwde Xenoswinkel is. Zijn fiets had hij voor de kapsalon gezet. Drie leden van de K.P. (KnokPloeg) hadden hem gevolgd, stormden naar binnen en schoten hem dood. Tijdens de daaropvolgende consternatie vluchtten de daders per fiets uit het centrum van de stad. Vier dagen later namen de bezetters wraak. De beruchte Duitser Willy Lages, hoofd van de Sicherheitsdienst te Amsterdam, gaf op 4 januari 1945 het bevel om vijf verzetsmensen uit de gevangenis aan de Weteringschans in Amsterdam te halen en naar Hoorn te brengen. Op de hoek van de Westerdijk en het Breed werden ze uit de Duitse vrachtwagen gezet. Lopend via de Westerdijk, de Nieuwsteeg, het Achterom, de Geldersesteeg, het Grote Noord en de Rode Steen kwamen ze bij de Grote Kerk terecht. Voor het oog van de Hoornse bevolking werden de vijf tegen de kerkmuur gezet en in koelen bloede geëxecuteerd . De plaats wordt sinds 1947 gemarkeerd door een gedenksteen in de zijmuur rechts van de kerkingang.
De route voor de latere Stille Tocht is dus bepaald in navolging van de laatste gang en ter nagedachtenis van deze vijf omgebrachte landgenoten.

De route begint op het voorplein van de nieuwe schouwburg Het Park aan de Westerdijk nabij het Breed. Hier staat als 1e markering een geketende hand in brons op een sokkel gemetseld van basaltblokken. De hand beeldt ”afscheid” uit; een laatste groet aan het leven, maar ook een roep om hulp.

Zo is de route op nog drie plaatsen gemarkeerd en steken steeds andere handen als het ware omhoog uit de grond. Ze zijn het werk van oud-verzetsvrouw en beeldend kunstenares Truus Menger ². Ze waarschuwen tegen onrecht en oorlog. Om vrede, vrijheid en mensenrechten te waarborgen is waakzaamheid geboden. Deze eerste hand is op 4 mei 1990 onthuld door mevrouw Jonker, de weduwe van een van de gefusilleerden, in aanwezigheid van kinderen en kleinkinderen.

De Hoornse dichteres en vriendin van Truus Menger, Margreet van Hoorn, heeft bij iedere hand een vers geschreven.

bron: www.oudhoorn.nl