Binnenstad Hoorn verdient nieuwe aanpak
21-6-2011 van onze correspondent te Darwin
HOORN - Zelfs in Darwin wordt meegedacht over de toekomst van onze mooie Hoornse binnenstad. Van onze ’correspondent’ aldaar, Jeroen Vogel, ontving de redactie van Hoorngids.nl een bijdrage in de discussie.
Jeroen Vogel: Ik had dit epistel geschreven als reactie op artikel van Samir Bashara (http://www.hoorngids.nl/nw-7951-7-3337313/nieuws/groenlinks_uit_zorgen_over_leegstand_winkels_centrum.html?page=1) met vragen namens Groen Links aan B&W. Het bleek echter te lang om als reactie te plaatsen.
Groeten vanuit Darwin,
Jeroen Vogel
Er zijn twee problemen die het historische centrum van Hoorn parten spelen: de leegstand van winkelpanden en, vooral op zaterdag, een verkeersaanbod met een hoge densiteit. Het lijken twee problemen die conflicteren met elkaar: als het leegstandsprobleem is opgelost, wordt het andere probleem vergroot. Ondertussen is men ten stadhuize volop bezig met het plan Poort van Hoorn, de ontwikkeling van de Blauwe Berg en het Oostereiland. Er lijkt geen enkele connectie te zijn tussen de plannen en de problemen. Sterker: het zou weleens heel goed kunnen dat de Poort van Hoorn de voornoemde problemen groter maakt dan ze al zijn.
Door de binnenstad als geheel te nemen en alle plannen, ideeën, problemen, obstakels en lopende ontwikkelingen onderdeel uit te laten maken van een totaalvisie in plaats van een onsamenhangend geheel, kan er veel gerichter worden gewerkt aan een bestendige toekomst. Wat is het dat we willen? Waar lopen we tegenaan? Hoe maken we ruimte voor projecten die gerealiseerd moeten worden?
De spoorweg snijdt de stad in twee stukken en scheidt de binnenstad fysiek van de naoorlogse stadsdelen. Bovendien zorgt het spoor voor veel verkeersoponthoud. Dit wil men ondervangen door een tunnel voor autoverkeer te bouwen, bij het Keern een ongelijkvloerse kruising te realiseren voor fietsers en voetgangers (brug of tunnel) en ProRail gaat de loopbrug bij het station aanpakken. Dit zijn drie kostbare projecten die de spoorweg als fysieke stadsscheiding in stand houden. Bovendien moet de Museumstoomtram haar emplacement deels opgeven voor nieuwbouw op het huidige Transferium, waarvan niet eens vast staat of dit wel nodig is in deze tijd van leegstand (kantoren en winkels).
Door niet de auto’s, fietsers en voetgangers, maar juist het spoor en het station ondergronds te brengen worden er meerdere stappen gezet: er wordt ruimte gemaakt, de tunnelbouw kan in combinatie met overige bouwprojecten worden gerealiseerd en waar nodig op effectieve en goedkope wijze als schalentunnel worden uitgevoerd, de scheiding wordt ongedaan gemaakt. Als het moderne treinverkeer zich ondergronds afspeelt, kan er bovengronds veel ruimte worden vrijgemaakt voor het ouderwetse treinverkeer. Zo ontstaat er ruimte om de Museumstoomtram niet in te perken, maar uit te breiden tot een nog voornamer museum met nationale aantrekkingskracht. Het stationsgebouw kan dienen als museumgebouw. De invulling van de overige vrije ruimte, waaronder het Transferium, moet in lijn blijven met de historische architectuur. Achter een stoomtreinmuseum kan niet een gebouw als het WFG worden neergezet, bijvoorbeeld. Ook moet ervoor worden gewaakt dat er geen Disneyland-achtig geheel ontstaat. De functies die men vergeeft aan de ruimte moeten niet worden gezocht, maar worden aangedragen vanuit een behoefte. Er is geen behoefte aan kantoren of kleine winkelruimtes, maar aan een bioscoop had hier juist wel weer behoefte geweest. Door visieloos handelen is dat nu naar de rand van de stad gebracht en daarmee worden bezoekers de binnenstad uitgedreven. Wel heeft C&A meermaals aangegeven naar een groter pand te willen. Het inplannen van bestemmingen voor bouwgebieden moet worden losgelaten, juist om de creativiteit een rol te laten spelen.
Hiermee ga je terug naar de manier waarop de binnenstad is ontstaan: bouwen per kavel, naar behoefte. Maar wel vanuit een totaalvisie dat aangeeft waar men met de binnenstad naar toe wil. Maakt het uit dat er geen winkel in een pand zit? Laat de bestemming los en maak het voor alles toegankelijk: van woning tot tandartsenpraktijk tot jeugdherberg tot redactielokaal van Hoorngids. Met creativiteit komt vitaliteit. Laat C&A een mooi pand optrekken bovenop de spoortunnel, met haar deuren richting de binnenstad. Het pand in de binnenstad is een prachtige locatie om groots in te lasergamen en te paintballen. Op de plek van de oude schouwburg is genoeg ruimte om Europa’s grootste zee-aquarium te realiseren.
Op deze manier kun je de totaalvisie als volgt formuleren: ”Een zeer aangenaam verblijfsgebied dat op nationaal niveau mensen trekt.” Dat klinkt heel simpel, maar de juiste invulling is een immense opgave. Lukt dat, dan zal menig ondernemer graag een winkel openen in die vitale binnenstad. Het tweeledige gehalte van de formulering van de visie zorgt voor de extra uitdaging: hoe realiseer je een zeer aangenaam verblijfsgebied, als er een hoge verkeersdensiteit is? Door al het autoverkeer in het centrum (binnen de te herstellen singelgracht) aan banden te leggen op zaterdag, het parkeren niet meer dan een euro te laten kosten, Connexxion eveneens te verbannen, streng op te treden tegen fietsers in voetgangersgebied (als je de fiets in stukken knipt - in plaats van een boete te geven - is dat de ultieme garantie dat ze het niet snel meer zullen doen) en geen uitzonderingen voor vrachtverkeer en bestemmingsverkeer te maken. Daar moet dan wel tegenover staan dat er een aanzienlijke hoeveelheid parkeervakken bij moet komen, buskaartjes vanuit de regio niet meer dan een euro kosten en er goede fietsenstallingen zijn.
Ik denk niet dat de ingeslagen weg (notabene op advies van mensen uit de bouwwereld) de juiste is. Er is lef nodig, een visie, daadkracht. Bovenstaande is maar een hersenspinsel, maar verdomd, het zou zomaar eens kunnen werken...!
Reactie: (Sebas)
22-6-2011, 16:28
Sorry, Jeroen vertoefT (met een t dus) in Australië.
Reactie: (Sebas)
22-6-2011, 16:26
@Jeroen: het zal je goed doen te weten dat in de tussentijd dat jij in het Australische vertoefd, de VVD in Hoorn de verloedering van de stad gaat aanpakken. Gisteravond werd er door een meerderheid van de commissie richting raad geadviseerd om vier ton per jaar (dus € 400.000,00 per jaar) te besteden aan cameratoezicht, troubleshooters en het Veiligheidshuis (waar hulpverlers en ordehandhavers samen optrekken; overigens gebeurd dat al in de Kersenboogerd, onder regie van opbouwwerk en actieve bewoners). Ik lees in de krant dat Marjon van der Ven (VVD) zei: "We willen rust en orde in Hoorn, we willen een nieuw elan tegen de verloedering." Waarvan akte...
Reactie: (Jeroen Vogel)
22-6-2011, 07:03
@Sebas @Wally Ooms @Ruud
@Sebas, de kantorencrisis, om het zo te noemen, wordt nog steeds onderkend. Men wil een plek invulling geven en standaard komt het dan uit op wonen, werken en recreatie. Oftewel, appartementen, kantoren en horeca. Darwin is een goed voorbeeld: men leeft hier op een bubbel, die nu de huizenprijzen enorm opdrijft, maar zodra de grondstoffen zijn opgepompt, kan men maar beter zorgen voor economische vervanging om op de bubbel te blijven zitten. Het gaat erom dat er wordt gekeken naar daadwerkelijke behoefte. Waarom zou je kantoren bouwen als er 6 miljoen vierkante meter leeg staat? Daar kun je Hoorn een aantal keren in herbouwen. Een gemeente moet er zijn voor haar inwoners, niet voor haar prestige.
@Wally Ooms, veel groten zijn pas erkend na het leven. Ik heb dit natuurlijk los van het Hoppolderplan geschreven, het gaat puur om mijn visie aangaande het stationsgebied omdat ik geloof dat Hoorn veel meer gebaat is bij het belang van eigen inwoners dan dat van projectontwikkelaars.
Hoorn is nu een beetje zoals het refrein van 'Jesus of Suburbia' (Green Day): "City of the dead / at the end of another lost highway / signs misleading to nowhere. City of the damned / lost children with dirty faces today / no one really seems to care." Een tij kan keren.
@Ruud, dank voor het aanbod. Ik ga graag in op de uitnodiging van @Sebas, maar inderdaad, pas na terugkomst. Dat staat gepland voor maart of april 2012.
Reactie: (ruud van vliet)
21-6-2011, 20:19
@sebas, En @Jeroen, meer dan welkom!!
Reactie: (Wally Ooms)
21-6-2011, 15:16
Complimenten voor zowel mijn goede vriend Jeroen, alsook voor Mickel. Beiden hebben op hun eigen manier hun best gedaan om op een bepaalde wijze vorm te geven aan de stadsinrichting, waarbij met name het spoorplan van Jeroen me veel meer aanspreekt dan de huidige volstrekt fantasieloze plannen.
Waarbij ik altijd weer de kanttekening plaats, dat de Hoppolder niet alleen heel veel meer mogelijkheden in zich herbergt, maar ook de ideale ontsluiting is voor een groot gedeelte van het binnenstadsverkeer.
Die polder moet er dan wel eerst even komen. We wachten op de lokale heer Lely. Of mevrouw Lelie. Of de heer of mevrouw Afsluit.
Maar kan het niet een beetje snel, want het leven duurt maar even.
Reactie: (Mickel)
21-6-2011, 11:19
Leuke visie op de discussie binnenstad. Ook leuk om initiatieven en ideeën van andere inwoners te lezen. Handelen vanuit een behoefte spreekt mij heel erg aan. Dat mis ik inderdaad regelmatig. Voor deze visie is inderdaad lef nodig.
Niet lang geleden heb ik een visie geschreven op Winkelcentrum De Huesmolen. Ik hoop dat de redactie van HoornGids mij toestaat deze visie toe te voegen in een link: http://www.e-controller.eu/persoonlijk/plannen-voor-de-herinrichting-van-winkelcentrum-de-huesmolen-in-hoorn/
Er mag in De Huesmolen ook wel wat gebeuren.
Reactie: (okkie)
21-6-2011, 11:14
lef, visie en daadkracht,dat is nu net hetgeen je niet zult aantreffen in het hoornse gemeentehuis.en dat is al tientallen jaren zo..
Reactie: (Sebas)
21-6-2011, 11:08
Enkele korte opmerking, waarbij in de eerste plaats compliment voor deze bijdrage aan de discussie over de Hoornse binnenstad.
1. Plan poort van Hoorn werd ontwikkeld in 2007, dus vóór de Kredietcrisis. Overigens was de crisis in de kantorensector toen al bezig, maar werd nog niet onderkend...
2. Het ontwikkelen van een aantrekkelijke binnenstad is m.i. het belangrijkste en kan als "motor" dienen voor de lokale economie. Een combinatie van cultuur, recreatie (leuk idee, dat zee-aquarium), aantrekkelijke horeca (niet geknecht door overbodige regelgeving, maar ook méér dan zuipen bij boemboem muziek alleen), kwalitatief funshoppen en de historische binnenstad kan wonderen doen.
Een binnenstad, goed bereikbaar met openbaar vervoer (maar wel kleinere bussen voor in de binnenstad) en per fiets en lopend vanaf een goede parkeervoorziening aan de noordzijde van het station en aan de oostzijde van de stad.
Daar heb je dan voorlopig geen tunnel onder het spoor bij nodig.
Jeroen, als je terug bent uit Australië, even brainstormen over het e.e.a.
Wellicht bij @Ruud_van_Vliet in zijn restaurant?
Reactie: (Frits)
21-6-2011, 10:25
Jeroen, een zinnige bijdrage aan de discussie. Hoewel het terugdraaien van de het Tunnelplan een bijna onmogelijke opgave lijkt. Politici geven niet graag toe dat ze foute inzichten hadden.