Meisje vindt oude Spaanse munt bij kerk in Zwaag

ingevoerd op 3-11-2009

ZWAAG - Tijdens een schoolexcursie aan de hervormde kerk in Zwaag deed Senna Wiesenhahn (8 jaar) een mooie vondst. Onder de kerktoren vond zij een Spaanse munt. Het bleek te gaan om een koperen munt die dateert uit de periode 1691-1696. Een dergelijke munt is nog niet eerder in de gemeente Hoorn gevonden.

Met haar klas, groep 5 van OBS Het Ooievaarsnest, bracht Senna een bezoek aan de oude kerk van Zwaag. Buiten moesten zij even wachten en Senna zag haar kans om eens in het bloemperk naast de kerktoren te kijken. Daar zag zij allemaal steentjes en ook stukjes mensenbot van oude begravingen. Opeens viel haar oog op een schijfje in de zwarte grond. Het bleek een koperen munt te zijn, een zogenaamde ‘oord’. De archeoloog die de excursie leidde zag dat het wel een bijzondere munt was.

Karel II
De munt ging mee naar het gemeentelijke depot op het stadhuis van Hoorn waar deze bestudeerd werd. Het bleek te gaan om een munt geslagen in Antwerpen onder het Spaanse bewind van koning Karel II, tussen 1691 en 1696. Een dergelijke munt is nog niet eerder in de gemeente Hoorn gevonden.

Op de munt staat de volgende tekst en afbeelding:

Voorzijde
Gekroond vuurijzer omgeven door drie wapenschilden: Oostenrijk, Bourgondië en Brabant.
Rondom de tekst: ‘ CAROL.II.D.G.HISP.ET.INDIARUM.REX = Carolus II dei gratia hispaniarum et indiarum rex (Karel de tweede in gods gratie koning van Spanje en (Zuid-) Amerika).

Keerzijde
Gekroond wapenschild.
Rondom de tekst: ARCHID.AUST.DUX.BURG.BRAB = archidux austria dux bugundie brabant
(Groothertog van Oostenrijk, Hertog van Bourgondië en Brabant).
Munten voor de doden
Munten werden vaak aan de doden meegegeven voor hun reis naar het hiernamaals. Eigenlijk was dit een heidens gebruik maar werd door de katholieke en later protestantse kerk oogluikend toegestaan. De dierbaren kregen dan munten op hun oogkassen hun voorhoofd of hun tong.

Boek over Zwaag
Momenteel wordt gewerkt aan een boek over de geschiedenis van Zwaag en de kerk in Zwaag. Daarin zal de munt zeker een plekje krijgen. Waarschijnlijk komt dit boek volgend jaar uit.

Reacties
Reactie: (j.van den berg)
4-11-2009, 16:17
hoe zit het met de 10 % vindersloon
of mag ze het houden.

Reactie: (Figleaf)
3-11-2009, 22:11
Dit is geen Spaanse munt, maar een munt van de Zuidelijke Nederlanden, want op de Spaanse munten worden de titels van Bourgondie (BVRG) en Brabant (BRAB) niet vermeld. Deze munt is niet schaars. Het zou interessant zijn geweest te weten hoe de munt in Zwaag terecht is gekomen, maar daar kunnen we alleen over speculeren. Gezien de botresten (een vertoning van gebrek aan respect overigens) kan het een 17e eeuwse grafgift zijn, maar het kan net zo goed verloren zijn door een kerkganger of een eigentijdse muntenverzamelaar of metaaldetectoramateur.

Reactie: (Kees Leenheer)
3-11-2009, 13:05
Ik heb ongeveer 20 jaar geleden ook bij de kerktoren een koperen duit van Gelria uit 1626 gevonden.